Nederrijn

De Nederrijn

De Nederijn is een rivier en de tak van de Rijn die vanaf Angeren, net voor de afsplitsing van de IJssel
bij Arnhem de voortzetting vormt van het Pannerdensch Kanaal.
Soms wordt dit kanaal eveneens tot de Nederrijn gerekend
de rivier begint dan bij de afsplitsing van de Waal, kort voor Pannerden.
Vanaf Wijk bij Duurstede wordt de hoofdstroom Lek genoemd
en de oude stroom Kromme Rijn.

 

Historie

In 1530 werd onder heerschappij van Karel van Gelre

de Rijn bij Arnhem verlegd to vlak langs de stad; een project dat in 1536 werd afgerond.
De stad, die zijn ontstaan dankt aan de St. Jansbeek en de andere 6 andere sprengbeken
die Arnhem rijk is, kon zich aan de Rijnoever nog beter ontwikkelen
maar wist zich door een ligging direct aan de rivier ook beter te verdedigen
tegen de Spaanse dreiging.

Vroeger begon de Nederrijn enkele kilometers verder stroomopwaarts dan tegenwoordig
het geval is, en vormde de toenmalige splitsing tussen Nederrijn en Waal een bron van overstromingen en ellende.
Het probleem is opgelost door het graven van het Pannerdensch Kanaal en
het afdammen van de bovenloop van de Nederrijn (de tegenwoordige Oude Rijnstrangen).

 

Waterhuishouding

Om de verdeling van waterafvoer tussen de verschillende takken van de Rijn
te regelen zijn er in de Nederrijn en Lek drie stuwen gebouwd,
namelijk de sluis- en stuwcomplexen van Driel, Amerongen en Hagestein.
Als de stuwen dicht staan is de stroomsnelheid in de Nederrijn vrij laag
en wordt het meeste water door de IJssel afgevoerd.
Toch wordt ook in dit geval een debiet van 25 m³/s gehandhaafd,
voor de nodige verversing van de Nederrijn/Lek benedenstrooms.
Als de stuwen open staan, kan het debiet van de Nederrijn stijgen tot ongeveer 500 m³/s.

 

Natuurontwikkeling

In de laatste vijftien jaar zijn initiatieven ontplooid voor herstel
van de karakteristieke riviernatuur langs de Rijntakken.
Eén van die projecten is het project Noordoever Nederrijn.
Dit project omvat de noordelijke oevers van de Nederrijn van Arnhem tot
aan de stuw bij Amerongen, een afstand van circa 40 kilometer.
Door natuurontwikkeling in de uiterwaarden ontstaat een gevarieerd landschap
met moerassen, bloemrijke graslanden, geulen, plassen en ooibossen en de planten en dieren die daarbij horen.
Een ander belangrijk aspect van het project is het herstel van de ecologische relatie
tussen de droge natuur van de stuwwallen (Veluwe en Utrechtse Heuvelrug)
en de natte natuur langs de Nederrijn.
Een voorbeeldgebied van het project Noordoever Nederrijn is de Blauwe Kamer.

 

Oeververbindingen

Bruggen over de Nederrijn zijn er bij Arnhem (spoorbrug en drie verkeersbruggen),
bij Heteren (A50) en bij Rhenen.
Veerponten zijn er bij Huissen, Doorwerth, Wageningen (Lexkesveer),
Opheusden, Elst en Amerongen.

 

Andere betekenissen

De benaming Nederrijn (Duits:Niederrhein) heeft in Duitsland meerdere betekenissen.
Enerzijds wordt de benedenloop van de rivier de Rijn in de laagvlakte
vanaf Bonn tot aan de Nederlandse grens bij Emmerik bedoeld.

De term wordt daarnaast algemeen gebruikt om daar de betreffende regio mee aan te duiden,
zoals de: luchthaven Niederrhein.
Men noemt dit ‘het Nederrijngebied’ of ook ‘de regio Nederrijn’.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *